آیین نامه تعرفه حق الوکاله، حق المشاوره و هزینه سفر وکلای دادگستری و وکلای موضوع ماده 187 قانون

با توجه به ماده 19 لایحه قانونی استقلال کانون وکلای دادگستری و پیشنهاد کانون های وکلای دادگستری کشور و هیأت اجرایی موضوع ماده 2 آیین نامه اجرایی ماده 187 قانون برنامه سوم توسعه، آیین نامه تعرفه حق الوکاله و هزینه سفر کانون وکلای دادگستری و وکلا و مشاوران حقوقی قوه قضائیه به شرح ذیل تصویب شد:

ماده 1- قرارداد حق الوکاله طبق ماده 19 لایحه قانونی استقلال کانون وکلای دادگستری مصوب سال 1333، بین وکیل و موکل معتبر خواهد بود. چنانچه قرارداد حق الوکاله کمتر از میزان تعرفه وکالتی باشد، در مورد محکوم علیه مبلغ کمتر ملاک خواهد بود.

ماده 2- اگر به موجب قرارداد فیمابین، مبلغ حق الوکاله مازاد بر تعرفه تعیین شده باشد، درج این مبلغ در وکالتنامه و ارائه آن جهت ابطال تمبر علی الحساب مالیاتی (موضوع ماده 103 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366) لازم خواهد بود. چنانچه وکیل با کتمان واقع، در وکالتنامه مبلغ حق الوکاله را طبق تعرفه اعلام و به این مأخذ ابطال تمبر شود. لکن حق الوکاله بیشتری دریافت نماید، عمل وکیل در صورت انطباق با ماده 201 آن قانون قابل تعقیب جزائی خواهد بود. قضات، مدیران دفاتر و کارمندان مسئول ابطال تمبر مکلفند مفاد قانون را بموقع اجرا گذاشته و ضمن بازرسی و کنترل وکالتنامه ها عنداللزوم اعلام جرم نمایند.

تبصره- در مورد وکلا و مشاوران حقوقی موضوع ماده 187 قانون برنامه ی سوم توسعه، سهم تعاون و سایر وجوهی که قانوناَ باید کسر و به حساب کانون وکلا واریز شود، کسر نخواهد شد.

ماده 3- در دعاوی مالی، میزان حق الوکاله در موردی که حکم دادگاه بدوی از حیث بهای خواسته قطعی است از حداقل 150/000 ریال و 10 درصد بهای خواسته و حداکثر تا مبلغ 300/000 ریال می باشد و در موردی که حکم از حیث بهای خواسته قطعی نیست به ترتیب ذیل تعیین می گردد:

الف- تا مبلغ یکصد میلیون ریال، 6 درصد از بهای خواسته و حداکثر 6/000/000 ریال.

ب- نسبت به مازاد یکصد میلیون ریال تا یک میلیارد ریال، 4 درصد بهای خواسته و حداکثر تا مبلغ 42/000/000 ریال.

ج- نسبت به مازاد یک میلیارد ریال تا پنج میلیارد ریال، 3 درصد از بهای خواسته و حداکثر تا مبلغ 162/000/000 ریال.

د- نسبت به مازاد پنج میلیارد ریال، 2 درصد از بهای خواسته و حداکثر تا مبلغ 200/000/000 ریال.

تبصره- درجه تحصیلی، سنوات خدمت و حوزه قضایی محل خدمت می تواند موجب افزایش میزان حق الوکاله وکلا به ترتیب زیر باشد و در هیچ صورت از حداکثر مقرر در بندهای بالا افزایش نمی یابد:

1- وکلای با مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد تا 5 درصد مبلغ پایه و دارندگان مدارک تحصیلی دکترا تا 10 درصد مبلغ پایه به حق الزحمه آنها افزوده می شود.

2- به ازای هر سال سنوات خدمت قضایی، وکالت و عضویت هیأت علمی به ازای هر سال 1 درصد مبلغ پایه و حداکثر تا 30 سال سابقه و 20 درصد مبلغ پایه به حق الزحمه آنها افزوده می شود.

3- وکلای شاغل در استان تهران و مراکز استان تا 10 درصد مبلغ پایه و وکلای شاغل در شهرهای بزرگ تا 5 درصد مبلغ پایه به حق الزحمه آنها افزوده می شود.

ماده 4- شصت درصد حق الوکاله مقرر در بندهای الف، ب، ج و د به مرحله نخستین و چهل درصد بقیه به مرحله تجدیدنظر تعلق می گیرد. حق الوکاله هر مرحله در پایان همان مرحله به وکیل پرداخت می گردد.

ماده 5- الف- حق الوکاله دفاع از دعاوی جلب ثالث، تقابل، ورود ثالث و اعتراض ثالث نصف میزانی است که در بندهای الف، ب، ج و د ماده 3 مقرر است ولی حق الوکاله دعاوی ورود ثالث، جلب ثالث، تقابل و اعتراض ثالث مطابق تمام حق الوکاله مرحله ای است که ثالث در آن مرحله وارد یا جلب شده یا دعوی تقابل مطرح ویا به رأی صادره در آن مرحله اعتراض نموده است.

ب- حق الوکاله حکم غیابی و اعتراض به حکم مذکور به میزان مقرر در بندهای الف و ب ماده 3 است لیکن چنانچه به حکم غیابی اعتراض شود از جهت تعقیب و دفاع از دعوی، حق الوکاله دیگری به وکیل محکوم ُله حکم غیابی تعلق نمی گیرد.

ج- حق الوکاله وکیل در دادسراها، نظیر دادسرای نظامی و دادسرای دیوان عالی کشور و غیره نصف میزان حق الوکاله مذکور در ماده 3 است و چنانچه وکیل دعوی را در دادگاه نیز تعقیب کند، علاوه بر مبلغ مذکور، حق الوکاله مرحله نخستین نیز طبق این آیین نامه به وی تعلق می گیرد.

ماده 6- در مورادی که دعوی به یکی از نتایج ذیل منتهی شود، حق الوکاله به ترتیب زیر تعیین می شود:

الف- برای قرار ابطال دادخواست پیش از پاسخ و دفاع از دعوی، ربع حق الوکاله مرحله نخستین.

ب- برای قرار ابطال دادخواست پیش از پاسخ و دفاع از دعوی، نصف الوکاله مرحله نخستین.

ج- برای قرار سقوط دعوی تجدیدنظر قبل از پاسخ و دفاع از دعوی ربع مرحله تجدیدنظر.

د- برای قرار سقوط دعوی تجدیدنظر قبل از پاسخ و دفاع از دعوی نصف مرحله تجدیدنظر.

ه- برای قرار ردّ دعوی به علت قبول ایراد مرور زمان و قرار سقوط دعوی اعتراض بر ثبت و ردّ تقاضای اعاده دادرسی و قرار ردّ دعوی به علت اعتبار امر مختومه تمام حق الوکاله ای که برای حکم مقرر است.

و- برای سایر قرارهایی که مستقلاَ قابل تجدیدنظر است میزان حق الوکاله، نصف حق الوکاله آن مرحله می باشد و در صورتی که این نوع قرارها فسخ یا نقض شود حق الوکاله ای اضافه بر آنچه برای رسیدگی ماهوی مقرر است برای رسیدگی پس از فسخ و نقض تعلق نخواهد گرفت.

ماده 7- حق الوکاله رسیدگی بعد از نقض، نصف الوکاله قبل از نقض است.

ماده 8- در دعاوی غیرمالی اعم از اینکه خواسته مالی نیست یا تعیین بهای خواسته قانوناَ لازم نیست و همچنین دعاوی کیفری، دادگاه میزان حق الوکاله و خسارات مورد مطالبه از طرف محکومُ له را به شرح مقرر در این ماده تعیین خواهد کرد اعم از اینکه خود خواهان، متهم و یا دادگاه وکیل تعیین کرده باشد. حق الوکاله:

الف- در دعاوی خانوادگی به طور مطلق مانند طلاق و تمکین یا دعاوی مالی ناشی از نکاح و طلاق و دعاوی امور حسبی حداقل 300/000 ریال و حداکثر 4/000/000 ریال.

ب- در دعاوی کیفری:

1- در دعاوی کیفری مستلزم مجازات شلاق، جزای نقدی، سرقت مشمول حد، قصاص عضو و دیه عضو و حبس کمتر از 10 سال، حداکثر مبلغ 5/000/000 ریال.

تبصره- چنانچه برای یک جرم چند مجازات پیش بینی شده باشد، یک حق الوکاله تعلق می گیرد. در جرائم متعدد موضوع بند یک که نسبت به آن بعد از رسیدگی تصمیم قضایی اتخاذ شده باشد، برای هر عنوان 500/000 ریال و حداکثر برای 3 عنوان مبلغ 1/500/000 ریال به حق الوکاله اضافه می شود و نسبت به مازاد مبلغی پرداخت نخواهد شد.

2- در دعاوی مستلزم قصاص نفس، محاربه،  حدود مستوجب قتل، دیه نفس، حبس 10 سال و بیشتر، حداکثر مبلغ 10/000/000 ریال.

تبصره- اجتماع مجازات متعدد برای جرم واحد موجب تعدد حق الوکاله نمی باشد. در جرائم متعدد این بند که بعد از رسیدگی قضایی نسبت به آن اتخاذ تصمیم شده باشد برای هر عنوان جزایی مبلغ 1/000/000 ریال و حداکثر 3/000/000 ریال حق الوکاله وکیل اضافه می شود و مازاد بر آن مبلغی تعلق نمی گیرد.

3- در سایر دعاوی غیر مالی حداقل حق الوکاله 300/000 ریال و حداکثر 4/000/000 ریال تعیین می شود.

تبصره- افزایش ضریب تخصص، سنوات خدمت، مناطق جغرافیایی با رعایت این شرط که از حداکثر مقرر در بندهای فوق افزوده نشود، به شرح تبصره ماده 3 تعیین می شود. همچنین مفاد مواد 4 تا 7 این تعرفه در خصوص دعاوی غیر مالی نیز اعمال می شود.

ماده 9- حق الوکاله در دیوان عدالت اداری و مراجع غیر قضایی (از قبیل سازمان تعزیرات حکومتی، هیأت های مندرج در قانون کار و غیره) طبق این آیین نامه است که 60 درصد آن به مرحله ی نخستین و 40 درصد به مرحله ی تجدیدنظر تعلق می گیرد.

ماده 10- حق الوکاله ی اموری که خارج از دادگستری یا پس از طرح آن در دادگاه به داوری ارجاع می گردد و منجر به صدور رأی داور می شود یا در شوراهای حل اختلاف رسیدگی شود و نیز در موردی که دعوی در دادگاه یا خارج از دادگاه به صلح ختم می شود، به میزان حق الوکاله مرحله نخستین است.

ماده 11- در مورد عزل وکیل یا انتفای موضوع وکالت به جهتی از جهات قانونی دیگر، اگر کار وکیل تمام شده و یا پرونده برای صدور حکم مهیا باشد، تمام حق الوکاله آن مرحله به وکیل تعلق خواهد گرفت. در غیر اینصورت میزان حق الوکاله ی وکیل به تناسب کاری که در آن مرحله انجام داده است حسب موضوع به تشخیص کانون وکلا یا مرکز امور مشاوران حقوقی، وکلا و کارشناسان قوه ی قضائیه یا مراجع قضایی تعیین خواهد شد.

ماده 12- در دعاوی که خواسته دعوی از طرف خواهان قانوناَ تقویم می شود، حق الوکاله به نسبت ارزش واقعی خواسته باید تعیین شود. در صورت عدم توافق طرفین در تعیین ارزش واقعی خواسته، دادگاه میزان واقعی ارزش خواسته را با ارجاع امر به کارشناس تعیین و ملاک حکم قرار می دهد.

ماده 13- میزان حق الوکاله امور اجرایی در دادگاهها و شعب اجرای ثبت حداکثر 2 درصد نسبت به محکومُ به یا مورد اجرا تعیین می شود و یا ممکن است به تناسب اقداماتی که وکیل انجام داده است تعیین شود و در هر صورت از 5/000/000 ریال تجاوز نخواهد کرد. در مورد سایر اجرائیه ها تعیین میزان حق الوکاله بنظر دادگاه صلاحیت دار است.

ماده 14- چنانچه وکیل بدون تنظیم وکالتنامه نسبت به ارائه خدمات حقوقی مثل تنظیم دادخواست، شکوائیه، اظهارنامه، لایحه دفاعیه، مشاوره حقوقی و مطالعه پرونده اقدام نماید، برابر بندهای ذیل از حق الزحمه متناسب برخوردار می شود:

الف- تنظیم دادخواست یا شکوائیه به مبلغ 200/000 ریال.

ب- تنظیم لایحه تا پنج صفحه به ازای هر صفحه 20/000 ریال و بیشتر از پنج صفحه تا هر میزان به ازای هر صفحه 10/000 ریال و حداکثر تا 300/000 ریال.

ج- حق المشاوره از قرار هر ساعت حداکثر 50/000 ریال.

د- حق مطالعه پرونده حداکثر مبلغ 150/000 ریال.

ماده 15- وکلای دادگستری و کارگشایان مکلفند معادل نصف آنچه بابت مالیات 5 درصد طبق قانون مالیاتهای مستقیم تمبر به وکالتنامه الصاق می کنند، برای صندوق حمایت وکلا و کارگشایان و نیز یک بیست و پنجم (ربع) مالیات را بابت هزینه ی کانون به حسابداری دادگستری پرداخت کنند و صندوق دادگستری مکلف است سهم صندوق حمایت و یک چهارم سهم کانون را از کلیه وکلای کانون و کارگشایان در هر مورد قبول و در آخر هر ماه به کانون وکلای دادگستری مربوط بپردازند. دو درصد از آنچه وصول می شود حق الزحمه متصدیان وصول خواهد بود.

ماده 16- میزان حق الوکاله در دیوانعالی کشور و شعب تشخیص آن در دعاوی مالی بیست درصد از کل رقم حق الوکاله مذکور در ماده 3 این آیین نامه خواهد بود و در مورد دعاوی غیر مالی براساس تعرفه تجدیدنظر می باشد.

ماده 17- هزینه مسافرت وکلا، کیلومتری پانصد ریال رفت و برگشت می باشد مگر هزینه های مذکور از سوی موکل تقبل شود و فوق العاده روزانه مبلغ 250/000 ریال تعیین می گردد.

ماده 18- این آیین نامه در تاریخ 1385/4/27 به تصویب رئیس قوه قضائیه رسید و پانزده روز پس از انتشار در روزنامه رسمی در سراسر کشور لازم الاجرا بوده و از این تاریخ آیین نامه تعرفه ی سابق ملغی است