دستورالعمل اجرايي حمايت از كارآفرينان در راه‌اندازي كسب و كارهاي فنّاورانه

شماره ۹۹۶۵۱

مورخ ۱۳۸۶/۸/۱۹

دستورالعمل اجرايي حمايت از كارآفرينان در راه‌اندازي كسب و كارهاي فنّاورانه

از محل اعتبارات آيين­نامه اجرايي بنگاه­هاي کوچک اقتصادي زودبازده و کارآفرين

اهداف:

1- حمايت از فنّاوران مستقر و غير مستقر مورد تائيد مراكز رشد يا پارك‌هاي علم و فنّاوري براي توسعه ايده‌ها و نوآوري‌هاي فنّاورانه آنها

2- هدايت نظام يافته پژوهش­ها به سمت كاربردي و تجاري نمودن آنها و تكميل چرخه دانش تا توليد ثروت

3- زمينه‌سازي ارتباط نزديك بين توليدكنندگان دانش با بازارهاي هدف و واحدهاي اقتصادي

4- فراهم نمودن زمينه رشد پژوهش­هاي علمي و دانشگاهي كه توانايي توسعه نوآوري و يا كاربردي شدن را دارند.

5- حمايت از نمونه‌سازي پژوهش­ها براي ارائه به بازار يا مصرف‌كنندگان نهايي

6- كمك به ايجاد فرصت‌هاي شغلي مناسب و اشتغال­زايي پايدار براي دانش‌آموختگان دانشگاهي، مخترعين و صاحبان طرح‌هاي فنّاورانه

مستند قانوني:

اين دستورالعمل به استناد بند 7 مصوبه دهمين جلسه شوراي عالي اشتغال مورخ 26/4/1386 ابلاغي به شماره ۵۵۹۴۳ مورخ ۱۳۸۶/۵/۷ (پيوست) تهيه شده و از محل اعتبارات آيين­نامه اجرايي بنگاه­هاي کوچک اقتصاد زودبازده و کارآفرين قابل پرداخت است.

دستگاه­هاي مجري:

وزارت كار و امور اجتماعي، صندوق مهر امام رضا (ع)، دفتر امور پارك­ها و مراكز رشد وزارت

علوم، تحقيقات و فنّاوري، مراكز رشد و پارك‌هاي علم و فنّاوري، واحدهاي فنّاور (مستقر و غير مستقر)

مورد حمايت مراكز رشد و پارك­هاي علم و فنّاوري، بانك‌هاي ملّت و تجارت به عنوان بانك­هاي عامل

مسئول نظارت:

مسئوليت نظارت عاليه بر حسن اجراي اين دستورالعمل بر عهده کارگروه نظارت، متشکل از دفتر توسعه امور كارآفرينان وزارت كار و امور اجتماعي، دفتر امور پارك­ها و مراكز رشد وزارت علوم، تحقيقات و فنّاوري و صندوق مهر امام رضا (ع) مي‌باشد.

در استانها: با کارگروه اشتغال و سرمايه­گذاري مي­باشد.

كليات و تعاريف:

ماده 1- منظور از اصطلاحات به كار گرفته شده در اين دستورالعمل به شرح زير مي‌باشد:

الف- فنّاور: شخصي است كه توانايي تبديل ايده، اختراع و ابداع را به محصول يا خدمات مبتني بر دانش را دارد.

ب- واحد فنّاور: واحدي است که محصول توليدي و يا خدماتي آن از ارزش‌افزوده بالا برخوردار بوده و توليدات و يا خدمات آن متکي بر نيروي متخصص باشد.

پ- برنامه كسب و كار (Business Plan): برنامه‌اي است كه واحد يا شخص فنّاور قبل از آغاز عمليات اجرايي آماده مي‌كند تا تمام عوامل داخلي و خارجي اعم از وضعيت بازار، نيازمندي­ها فني، و ويژگي­هاي اقتصادي، مالي و زماني اجراي طرح يا پروژه مورد نظر در قالب فعاليت­هاي كارآفرينانه پويا را در نظر گرفته باشد.

ت- مركز رشد: مركز رشد علم و فنّاوري، نهادي حمايتي است كه براي جبران خطرپذيري تبديل ايده، ابداع و اختراع فنّاوران با تأييد وزارت علوم، تحقيقات و فنّاوري ايجاد مي‌گردد.

ث- پارك: پارك علم و فنّاوري، نهادي است كه مسئوليت هماهنگي، هدايت، حمايت و جذب فنّاوران در هر منطقه و يا استان توسط دستگاههاي اجرائي و حاکميتي، مراکز آموزشي و پژوهشي را بعهده دارد تا موجبات استمرار تشويق و حمايت از واحدهاي فنّاور و حضور مؤثر رقابتي آنان در بازارهاي داخلي و خارجي فراهم گردد.

ج- صندوق: منظور صندوق مهر امام رضا (ع) مي‌باشد.

چ- دفتر فنّاوری: منظور دفتر امور پارك­ها و مراكز رشد وزارت علوم، تحقيقات و فنّاوري مي‌باشد.

ح- دفتر كارآفرينان: منظور دفتر توسعه امور كارآفرينان وزارت كار و امور اجتماعي مي‌باشد.

خ- بانک عامل: منظور بانک تجارت يا بانک ملت مي­باشد.

شرايط، گردش کار و اختيارات:

ماده2– به منظور حمايت مالي از بنگاههاي كارآفرين مستقر و غير مستقر مورد تأييد مراكز رشد يا پارك­هاي علم و فنّاوري، طرح‌هاي پيشنهادي آنان پس از بررسي و تأييد توجيهات فني و اقتصادي توسط مراكز رشد يا پارك‌هاي علم و فنّاوري به کارگروه اشتغال و سرمايه­گذاري جهت تصويب پرداخت تسهيلات ارسال     مي­گردد تا به ازاي هر واحد فنّاور، حداکثر تا سقف يك ميليارد ريال از محل منابع داخلي بانك­هاي عامل، تسهيلات پرداخت گردد.

ماده3- نرخ سود و كارمزد واگذاري تسهيلات به واحد فنّاور برابر با مصوبه شوراي پول و اعتبار مي­با‌شد.

ماده4– سهم آورده كارآفرينان براي هر طرح حداقل ۱۰ درصد مبلغ کل سرمايه­گذاري طرح است كه دانش فني طرح مي‌تواند تمام يا قسمتي از آورده متقاضي تلقي گردد.

تبصره ۱: دانش فني به عنوان سهم آورده مي­بايد به تاييد مراکز رشد يا پارک­ها­ برسد.

تبصره ۲: شرايط احتساب دانش فني در صورت موافقت بانک مرکزي جمهوري اسلامي ايران به عنوان سهم آورده متقاضي مورد عمل واقع خواهد شد.

ماده5– سقف مدت اجراي طرح تا دو سال و دوره تنفس تا يک سال مي‌باشد.

ماده6- دوره مشارکت، تنفس و باز پرداخت تسهيلات جمعا تا سقف۷۲ ماه تعيين می­گردد.

ماده7- واگذاري تسهيلات توسط بانک عامل متناسب با پيشرفت عملياتي و يا فيزيکي طرح پرداخت خواهد شد، تعداد مراحل پرداخت تسهيلات، مدت اجرا و دوره تنفس با رعايت مواد ۵ و ۶ بر اساس برنامه كسب و كار توسط مركز رشد يا پارك تعيين خواهد شد.

ماده8- به منظور تضمين باز پرداخت تسهيلات اعطايي پس از تاييد نهايي طرح توسط مركز رشد يا پارك و تصويب کارگروه اشتغال و سرمايه­گذاري، سفته با يک ظهرنويس به ميزان 150 درصد اصل تسهيلات، توسط صندوق طي انعقاد قرارداد از متقاضی اخذ خواهد شد.

ماده9- به منظور كاهش خطرپذيري طرح‌هاي سرمايه‌گذاري و جبران كمبود وثايق و تضمين بازپرداخت طرح­هاي واحدهاي فنّاور، تا سقف تسهيلات پرداختي از محل اعتبارات رديف 503610 قانون بودجه سال 1386 كل كشور که در اختيار صندوق قرار گرفته است،.در صورت عدم بازپرداخت اقساط تسهيلات دريافتي اشخاص مشمول طرح، بانک عامل موظف است پس از ۴ ماه تاخير در پرداخت اقساط و عدم نتيجه از پيگيري­هاي حاصله موضوع را به کارگروه اشتغال و سرمايه­گذاري استان، صندوق و مرکز رشد يا پارک مربوطه منعکس نمايد. کارگروه اشتغال و سرمايه­گذاري استان بلافاصله نسبت به بررسي دلايل تاخير در پرداخت اقساط مذکور اقدام و در صورت عدم دلايل توجيهي مانند تحولات قيمت محصول در بازار، حوادث قهري و غير مترقبه موضوع را به صندوق جهت به اجرا گذاشتن وثيقه دريافتي ابلاغ مي­نمايد. صندوق موظف است بلافاصله اقدام نمايد. در صورتي که دلايل موجه تشخيص داده شد، کارگروه اشتغال و سرمايه­گذاري استان دستور بازپرداخت اقساط و ديون مربوطه را به صندوق و بانک عامل ابلاغ مي­نمايد. صندوق موظف است نسبت به بازپرداخت ديون و تملک و يا واگذاري امتياز طرح به اشخاص ذيصلاح معرفي شده توسط مرکز رشد يا پارک مربوطه اقدام نمايد. به هر حال صندوق موظف به بازگشت سرمايه و جبران خسارت­هاي وارده مي­باشد.

تبصره : به ميزان ۷ درصد تسهيلات معوق، بابت هزينه پيگيري حقوقي و اداري از محل منابع مندرج در جزء   (ب) بند 7 مصوبه دهمين جلسه شوراي عالي اشتغال مورخ 26/4/1386 در اختيار صندوق قرار مي­گيرد.

ماده10- وظايف مراكز رشد يا پارك‌هاي علم و فنّاوري:

1- مراكز رشد و پارك­ها موظفند كليه طرح‌هاي فنّاورانه شخص فنّاور را كه داراي توجيه فني- اقتصادي مي‌باشد، مورد پذيرش و ارزيابي دقيق قرار داده و بر اساس شرايط و مدارک اين دستورالعمل نسبت به تشکيل پرونده اقدام نمايند.

2- برای استفاده از تسهيلات بانکي مذكور، مراكز رشد يا پارك‌ها، پس از بررسي برنامه­ كسب و كار اشخاص فنّاور، موظفند برنامه­ كسب و كار تاييد شده کمتر از 500 ميليون ريال را در استان محل اجراي طرح جهت تاييد به کارگروه اشتغال و سرمايه­گذاري استان معرفي نمايند. و برنامه­های مساوی يا بالاتر از 500 ميليون ريال را پس از تصويب، جهت اعلام نظر به دفتر امور پارك­ها و مراكز رشد وزارت علوم، تحقيقات و فنّاوري ارسال تا پس از تاييد به کارگروه اشتغال و سرمايه­گذاري استان معرفي نمايند.

3- در پايان هر ماه لازمست گزارشي در خصوص تعداد اشخاص تحت پوشش و ميزان بهره‌برداري از تسهيلات مذكور و آخرين وضعيت كارآفرينان توسط مراكز رشد يا پارك‌ها و دفتر فنّاوری تهيه و به دبيرخانه کارگروه اشتغال و همزمان به دفتر توسعه امور کارآفرينان ارسال گردد.

4- وظيفه نظارت بر اجراي صحيح طرح‌هاي فنّاورانه و اعلام به کارگروه اشتغال و سرمايه­گذاري استان­ها جهت معرفي به بانک­هاي عامل براي پرداخت مابقي سهم­الشرکه بانک با مركز رشد يا پارك معرفي كننده است.

ماده11- وظايف کارگروه اشتغال و سرمايه­گذاري استان­ها:

۱- بررسي طرح­هاي ارسالي از سوي مراکز رشد يا پارک­ها منطبق با آيين­نامه­ها و ضوابط اشتغال و کارآفريني در استان­ها و اين دستورالعمل و معرفي طرحهاي تاييد شده به صندوق

۲- در نظر گرفتن اولويت زماني براي تاييد طرح­هاي معرفي شده از سوي مراکز رشد يا پارک­ها، در اولين جلسه کارگروه

۳- بررسي دلائل عدم بازپرداخت اقساط اشخاص فنّاور و اعلام نظر به صندوق جهت اقدام

۴- نظارت عاليه بر حسن اجراي طرح­هاي مصوب

ماده1۲- وظايف صندوق مهر امام رضا(ع):

1- انعقاد قرارداد و تکميل پرونده طرح­هاي معرفي شده از سوي کارگروه اشتغال و سرمايه­گذاري استان­ها و معرفي به بانک­هاي عامل براي اخذ تسهيلات بر عهده صندوق مي‌باشد.

2- با توجه به اينکه صندوق در استان­ها داراي شعبه مي­باشد، لذا انعقاد قرارداد توسط صندوق بطور غير متمرکز انجام خواهد شد.

۳- صندوق موظف است 5 برابر مبلغ دريافتی از محل منابع مندرج در جزء (ب) بند 7 مصوبه دهمين جلسه شوراي عالي اشتغال مورخ 26/4/1386 در اختيار صندوق، بابت عدم بازپرداخت و جبران كمبود وثائق تسهيلات، تضمين‌هاي لازم را به بانك­هاي عامل ارائه كند.

۵- صندوق موظف است گزارش عملكرد خود را هر ماه تهيه و به معاونت توسعه کارآفرينی و اشتغال ارسال نمايد.

ماده۱۳- وظايف بانك­هاي عامل:

1- بانك­هاي عامل مسئوليت ارائه تسهيلات به طرح­هاي معرفي شده از سوي صندوق را به عهده دارند.

2- با عنايت به اينكه بررسي فني- اقتصادي طرح‌هاي متقاضيان دريافت تسهيلات توسط تيم كارشناسي مراكز رشد و پارك‌ها انجام مي‌گيرد، بنابراين بانك­هاي عامل موظف‌اند پس از معرفي كتبي متقاضي از سوي صندوق، صورت مدارك مورد نياز را جهت تشكيل پرونده اعلام و پس از تكميل پرونده، ظرف مدت حداكثر 10 روز کاري، قرارداد مشاركت را منعقد نمايند.

تبصره 1- جهت نظارت بر حسن اجراي اين بند، رونوشت طرح ارائه شده به بانك­هاي عامل، به دفتر توسعه امور كارآفرينان نيز ارسال مي‌گردد.

تبصره 2- در جهت ايجاد وحدت رويه در اجراي اين بند، بانك­هاي عامل موظف‌اند به صورت متمركز در دفتر مركزي خود در تهران و مراكز استان، مجموعه واحدي را تحت نظارت معاونت امور اعتبارات تعيين كرده تا از مرحله دريافت طرح‌ها تا مرحله عقد قرارداد با متقاضيان تسهيلات در تماس باشند.

3- مجوز عضويت در مرکز رشد يا پارك براي واحدهاي مستقر به عنوان مجوز تأسيس واحد فنّاور منظور شده و بانك­هاي عامل جهت تشكيل پرونده از دريافت ساير مجوزهاي صنعتي خودداري مي­کنند.

۴- بانک­هاي عامل مکلفند در صورت تاخير در بازپرداخت تسهيلات و يا عدم تعيين تکليف آن توسط شخص فنّاور پس از ۴ ماه اطّلاعات لازم را در اختيار صندوق و کارگروه اشتغال و سرمايه­گذاري استان قراردهند.

۵- بانك­هاي عامل موظف‌اند، هر ماه گزارشي از تعداد طرح‌هاي دريافت شده از اشخاص فنّاور (به تفكيك هر مركز رشد و پارك) و مبلغ تسهيلات پرداخت شده به ازاي هر طرح و ساير موارد مرتبط را تهيه و همزمان به دبيرخانه کارگروه اشتغال و سرمايه­گذاري استان، معاونت توسعه کارآفرينی و اشتغال، صندوق مهر امام رضا (ع) و معاونت فنّاوري وزارت علوم، تحقيقات و فنّاوري ارسال نمايند.

ماده1۴- وظايف معاونت توسعه کارآفرينی و اشتغال:

1- نظارت بر حسن اجراي دستورالعمل

2- پيگيري و بررسي گزارش‌های ماهانه و بر خط از صندوق مهر امام رضا (ع)، دفتر فنّاوری، مراكز رشد و پارك­ها و بانك­هاي عامل

3- تهيه و ارسال گزارش‌هاي سه ماهه به دبيرخانه شوراي عالي اشتغال

4- برگزاري جلسات هم‌انديشی با حضور نماينده دبيرخانه شوراي عالي اشتغال، صندوق، رؤساي مراكز رشد و پارك‌هاي علم و فنّاوري کسب و کار و مراكز ذيربط به منظور بهبود فرايند بررسي نتايج تخصيص اعتبارات مذكور

5- به منظور رفع مشكلات اجرايي احتمالي اين دستورالعمل، كارگروهي متشكل از نمايندگان مراكز رشد و پاركها، صندوق، بانك­هاي عامل، دفتر توسعه امور كارآفرينان و دفتر امور پارك­ها و مراكز رشد وزارت علوم، تحقيقات و فنّاوري، هر فصل يك بار جلساتي را برگزار و نسبت به بررسي مشكلات احتمالي و ارائه و تصويب راه‌حل­هاي موردنياز در چارچوب اين دستورالعمل اقدام خواهد كرد. مصوبات اين كارگروه با امضاي وزير كار و امور اجتماعي قابليت اجرا دارد.

تبصره۱: دبير اين كارگروه، مدير كل دفتر توسعه امور كارآفرينان و دبيرخانه نيز در محل اين دفتر خواهد بود.

تبصره۲: دفتر توسعه امور كارآفرينان موظف است، مصوبه­های تأييد شده اين كارگروه را پس از تأييد و امضاي وزير كار و امور اجتماعي جهت اجرا به دستگاه‌هاي ذيربط (مراكز رشد،‌ پارك‌ها و بانك­هاي عامل) ابلاغ نمايد.

تبصره۳: رونوشت کليه مصوبه­ها و تصميم­های اتخاذ شده به دبيرخانه شوراي عالي اشتغال ارسال مي­شود.

ماده1۵- اين دستورالعمل در1۵ ماده و ۸ تبصره در مورخ   ۵/ ۸/86 به تصويب دبير شوراي عالي اشتغال رسيد و براي اجرا به معاونت توسعه کارآفريني و اشتغال، صندوق مهر امام رضا (ع) و مراکز ذيربط ابلاغ گرديد.

شرايط و مدارک مورد نياز برای تشکيل پرونده متقاضيان تسهيلات کارآفرينی فنّاورانه

• تکميل کاربرگ­های برنامه کسب و کار کارآفرينی پيوست توسط متقاضی و ارائه آن به مرکز رشد يا پارک علم و فنّاوری
• ارائه رونوشت برابر با اصل اساسنامه و آخرين تغييرات روزنامه رسمی
• ارائه معرفي نامه و تاييديه از مرکز رشد يا پارک علم و فنّاوري
• ارائه رونوشت برابر با اصل شناسنامه- کارت پايان خدمت- کارت ملی- مدرک تحصيلی
• اعلام ميزان آورده نقدی و غير نقدی متقاضی، تاييد شده توسط رييس مرکز رشد يا پارک

زمان­بندی

۱- بررسی و تاييد توسط مرکز رشد يا پارک حداکثر به مدت 7 روز کاری خواهد بود.

۲- بررسی و تاييد طرح­هاي ۵۰۰ ميليون ريال تا يک ميليارد ريال توسط دفتر امور پارك­ها و مراكز رشد وزارت علوم، تحقيقات و فنّاوري حداکثر به مدت 10 روز کاری خواهد بود.

۳- بررسی و تاييد توسط کارگروه اشتغال و سرمايه­گذاري استان حداکثر در اولين جلسه کاری کارگروه خواهد بود.

۴- بررسی و تاييد توسط شعبه استانی صندوق حداکثر به مدت ۷ روز کاری خواهد بود.

۵- انعقاد قرارداد با متقاضي تسهيلات حداکثر به مدت 14 روز کاری خواهد بود.

۶- کل زمان بررسی، تاييد، پرداخت و انعقاد قرارداد با هر متقاضی حداکثر به مدت ۴۵ روز کاری خواهد بود.

تذکر: با توجه به ضرورت حمايت از کارآفرينان و جلوگيري از تطويل گردش­کار، هر يک از واحدهاي فوق در کاهش زمان اقدامات مربوطه، نهايت کوشش را به عمل خواهند آورد.