با پيمان جهاني کودک آشنا شويم

با پیمان جهانی کودک آشنا شویم

پیمان جهانی حقوق کودک یک پیمان نامه بین المللی است که برای دفاع و حمایت ازحقوق کودکان تهیه شده است.این پیمان پس ازده سال گفت وگوبین کشورهای عضو سازمان ملل درسال ۱۹۸۹میلادی تدوین گردیدودرسال۱۹۹۰به مرحله اجرادرامد .درحال حاضراز۱۹۳ کشورجهان, ۱۹۱ کشور به این پیمان ملحق شده وخودراملزم به اجرای ان مفاد نموده اند.جمهوری اسلامی ایران درسال۱۳۷۳به صورت مشروط به پیمان حقوق کودک ملحق گردیده است.پیمان جهانی کودک دارای یک مقدمه و ۵۴ ماده است که ماده ان حقوق کودک رامطرح می سازدو۱۳ماده ان درباره چگونگی اجرای ان در هر کشور است . این پیمان بطورکلی چهارزمینه اصلی را در ارتباط باکودکان مورد توجه قرار می دهد که عبارتند از :

بقا , رشد , حمایت و مشارکت

مواد پیمان نامه حقوق کودک به اختصار عبارتند :

ماده۱:تعریف کودک

کودک کسی است که سن او کمتر از ۱۸ سال باشد مگر اینکه براساس قانون قابل اعمال, سن قانونی کمتر تعیین شده باشد.

ماده۲:منع تبعیض

حقوق این پیمان بدون استثنا متعلق به همه کودکان است و دولت ها باید کودکان را دربرابر هر نوع تبعیض, حمایت کنند.

ماده۳:منافع کودک

در هر اقدامی باید منافع عالیه کودک مورد توجه قرار گیرد در صورتی که والدین یا سرپرستان کودک در این زمینه کوتاهی کنند,دولت ها

باید حمایت و مراقبت لازم را از کودکان به عمل اورد.

ماده۴:تحقق حقوق کودکان

دولت ها باید در اجرای پیمان حقوق کودک بیشترین تلاش خود را به کار ببندند.

ماده۵:سرپرستی والدین

دولت ها باید حقوق و مسئولیت های والدین یا کسی که سرپرستی کودک به عهده او می باشد را در ارتباط با پرورش کودک, محترم بشمارد.

ماده۶:بقا و پیشرفت

هر کودک دارای حق طبیعی زندگی است و دولت ها باید زندگی ,بقا و رشد کودک را تضمین کنند.

ماده۷:نام و ملیت

هر کودک حق دارد از نام و ملیت مشخص , برخوردارشود.

ماده۸:هویت کودک

دولت ها باید ازهویت کودک که شامل نام, ملیت و پیوند های خانوادگی او می شود ,حمایت کنند.

ماده۹:جدایی از والدین

کودک حق دارد که با والدین خود زندگی کند و نمی توان او را به اجبار از پدر و مادر خود جدا کرد مگر اینکه این امر, به سود او باشد.

ماده۱۰:پیوستن به خانواده

کودکان و والدین ان هاحق دارند به منظور ملحق شدن به یکدیگر کشوری را ترک یا دوباره به کشور خود بازگردند.

ماده۱۱:منع انتقال غیرقانونی کودک

دولت ها باید ازانتقال غیرقانونی کودکان بوسیله والدین یا افراد دیگر به سایر کشورها ممانعت کنند.

ماده۱۲:ازادی عقیده کودک

کودک حق دارد در مواردی که به زندگی وی مربوط می شود , ازادانه عقیده خود را بیان کند.

ماده۱۳:ازادی بیان کودک

کودک حق دارد عقاید خود را بیان کند و بدون توجه به مرزها کسب اطلاعات نماید.

ماده ۱۴:ازادیاندیشه و مذهب

دولت ها باید ازادی اندیشه و مذهب کودک و حق هدایت کودک توسط والدین خود را محترم بشمارند.

ماده۱۵:ازادی اجتماعی

کودکان حق دارند که با یکدیگر ارتباط داشته و تشکیل اجتماعات دهند.

ماده۱۶:حفظ حریم کودک

امورخصوصی, خانوادگی و مکاتبات کودکان باید در برابر هرنوع دخالت, بی حرمتی و افترا, محافظت شود.

ماده۱۷:دسترسی به اطلاعات مناسب

دولت ها باید امکان دسترسی کودکان به اطلاعات مناسب را تضمین کنند و در حمایت انان در برابر اطلاعات زیان اور,بکوشند.

ماده۱۸:مسئولیت والدین

والدین در رشد و پرورش کودکان مسئولیت مشترک دارند و دولت ها باید در این امر به انان کمک کنند .

ماده۱۹:منع بد رفتاری با کودک

دولت ها موظف هستند کودک را از هر نوع بد رفتاری والدین یا سرپرستان دیگر محافظت کنند و برای جلوگیری از هر نوع سوئ استفاده از کودک, اقدامات مناسب اجتماعی را انجام دهند.

ماده۲۰:کودکان بی سرپرست

دولت ها باید به کودکان محروم از خانواده کمک کنند و جایگزین مناسبی برای انان تعیین نمایند .

ماده۲۱:فرزندخواندگی

درکشورهایی که نظام فرزندخواندگی وجود دارد,این امر باید با توجه به منافع عالیه کودک و با کمک مقامات ذیصلاح,انجام گیرد .

ماده۲۲:کودکان پناهنده

دولت ها باید با همکاری سازمان های ذیصلاح,کودکان پناهنده یا پناهجو را مورد حمایت قرار دهند .

ماده۲۳:کودکان معلول

کودکان معلول برای برخورداری از یک زندگی مناسب, به اموزش,پرورش و مراقبت ویژه نیاز دارند.

ماده۲۴:خدمات بهداشتی

کودکان حق دارند از بالاترین سطح بهداشت و خدمات پزشکی برخوردار شوند. دولت ها باید برگسترش و مراقبت ها و اموزش های همگانی بهداشتی, توجه خاص مبذول دارند .

ماده۲۵:بررسی موقعیت کودک

وضع کودکی که از طرف دولت به افراد یا خانواده ها سپرده می شود, باید مورد ارزیابی منظم قرار گیرد.

ماده۲۶:تامین اجتماعی

هر کودک حق دارد از تامین اجتماعی از جمله بیمه اجتماعی برخوردار شود.

ماده۲۷:سطح زندگی

هر کودک حق دارد از سطح زندگی برخوردار شود که رشد جسمی, ذهنی, روانی و اجتماعی او را تامین کند.

ماده۲۸:اموزش و پرورش

برخورداری از اموزش و پرورش حق هر کودک است و دولت ها باید امکان اموزش ابتدایی رایگان و اجباری را برای همگان فراهم اوردند.

ماده۲۹:اموزش ارزش ها

هدف اموزش و پرورش باید رشد شخصیت و توانایی های کودک به کاملترین صورت باشد و کودک را برای یک زندگی فعال در یک جامعه اماده سازد .

ماده۳۰:کودکان اقلیت های قومی و مذهبی

کودکان اقلیت های قومی و مذهبی حق برخورداری از فرهنگ خود و انجام اعمال مذهبی و تکلم به زبان خویش را دارا هستند .

ماده۳۱:بازی و فعالیت های فرهنگی

کودک حق بازی, تفریح و مشارکت در فعالیت های فرهنگی و هنری را دارد .

ماده۳۲:کار کودکان

کودک باید در برابر هر کاری که رشد و سلامت او را تهدید می کند , حمایت شود . دولت ها باید حداقل سن کار وشرایط کار کودکان را مشخص کنند .

ماده۳۳:مواد مخدر

کودکان باید در مقابل استفاده از مواد مخدر و شرکت در تولید و توزیع ان, حمایت شوند .

ماده۳۴:سوء استفاده جنسی

دولت ها باید کودکان را در برابر هر نوع سوئ استفاده جنسی مورد حمایت قرار دهند .

ماده۳۵:خرید و فروش کودک

دولت ها باید اقدامات لازم را برای جلوگیری ازخرید و فروش و ربوده شدن کودکان به عمل اورند .

ماده۳۶:دیگر شکل های استثمار

کودک باید در مقابل هرگونه استثمار که سلامت و رشد او را به مخاطره می اندازد , مورد حمایت و محافظت قرار گیرد .

ماده۳۷:منع شکنجه

هیچ کودکی نباید مورد شکنجه , رفتار ستمگرانه و بازداشت غیر قانونی قرار گیرد .اعمال مجازات اعدام و حبس ابد در مورد کودکان

باید ملغی گردد.

ماده۳۸:درگیری های مسلحانه

هیچ کودک زیر ۱۵ سال نباید در درگیری های مسلحانه شرکت کند . دولت ها باید در زمان درگیریهای مسلحانه از کودکان مراقبت و حمایت به عمل اورند.

ماده۳۹:توان بخشی کودکان

دولت ها موظف هستند از کودکان اسیب دیده از جنگ , بدرفتاری و استثمار , مراقبت و حمایت کنند .

ماده۴۰:دادرسی ویژه کودکان

کودکان بزهکار برای دفاع از خود حق دارند از رفتار مناسب , معاضدت و مشورت قانونی برخوردار شوند و در حد امکان از اعمال مجازات شدید در مورد انان پرهیز شود .

ماده۴۱:رجحان قوانین موثرتر

هیچ یک از مواد پیمان نامه حاضر, قوانین داخلی یا بین المللی لازم الاجرا در کشورهای عضو که در جهت تحقق حقوق کودک موثر باشد را تحت تاثیر قرار نمی دهند.

ماده۴۲ تا ۵۴:در مورد چگونگی اجرای پیمان و عملکرد دولت ها در ارتباط با آن است که اهم نکات مندرج در این موارد به شرح زیر

می باشد:

_ اشنا کردن عموم مردم , خانواده ها و کودکان با مفاد پیمان حقوق کودک با استفاده از شیوه های گوناگون اموزشی , تبلیغی و

اطلاع رسانی.

_ تشکیل کمیته بین المللی حقوق کودک به منظور بررسی پیشرفت کشورهای عضو در تحقق تعهدات مندرج در پیمان حقوق کودک .

_ به منظور تحقق هر چه بیشتر حقوق کودک و افزایش همکاری های بین المللی در این زمینه , کمیته می تواند از سازمان های تخصصی , صندوق کودکان سازمان ملل متحد و سایر ارگان های سازمان ملل متحد جهت شرکت در جلسات کمیته یا ارائه گزارش دعوت به عمل اورند .

_ کمیته حقوق کودک می تواند بر حسب مورد سازمان های تخصصی , صندوق کودکان سازمان ملل متحد و سایر سازمان های ذیصلاح در خواست نماید نظرات تخصصی در مورد اجرای پیمان ارائه نمایند .

ضرورت تدوین پیمان نامه جهانی حقوق کودک

پیمان جهانی حقوق کودک بر اساس نیازهای کودکان که ناشی از ضرورت های زیر است , تدوین شده است :

۱٫اهمیت دوران کودکی

دوران کودکی در رشد و پرورش کودکان اهمیت ویژه ای دارد , در واقع پایه و اساس رشد جسمی , ذهنی , عاطفی و اجتماعی کودکان در این سال ها شکل می گیرد . از این رو توجه به این دوران از راه وضع قوانین مناسب برای کودکان و تلاش در راه بهتر کردن زندگی انان , امری ضروری است .

اسیب پذیری کودکان

کودکان به علت شرایط سنی خود اسیب پذیرند و نیاز به حمایت و مراقبت بزرگترها دارند . اسیب پذیری کودکان ایجاب می کند که با وضع قوانین مناسب و حمایت و مراقبت لازم از انان , رشد و سلامت جسم و روان انان را تامین کنیم .

تفاوت کودکان با بزرگسالان

ضرورت قوانین خاص برای کودکان از این اصل اساسی روان شناسی ناشی می شود که کودکان نه تنها از نظر کمیت , بلکه از نظر کیفیت با بزرگسالان تفاوت های اساسی دارند و خواست ها , نیازها و ویژگی های خود را دارند . بنابراین از نظر حقوقی نیز , نیاز به

قوانین خاصی دارند که یا بزرگسالان متفاوت است .

ویژگی های پیمان نامه جهانی حقوق کودک

پیمان جهانی حقوق کودک ویژگی هایی دارد که ان را از سایر پیمان های بین المللی ,متمایز می سازد . مهمترین ویژگی های این

پیمان به شرح زیر است :

۱- پذیرش عمومی پیمان ۲- گستردگی مخاطبان پیمان ۳- انعطاف پذیری پیمان

۴- جامعیت پیمان ۵- نگرش علمی پیمان ۶- توجه به نهاد خانواده

۷- اولویت منافع کودک