ویژگی های قرارداد کار

چون قرارداد کار عقدی است که به موجب آن کارگر در قبال دریافت حق السعی(مزد) برای کارفرما، کار می کند پس کار او جنبه رایگان و تبرعی ندارد در واقع دو پایه اصلی قرارداد کار “تعهد انجام کار” و “مزد” می باشد. دیگر اینکه قرارداد کار، ملزم به رعایت تشریفات خاصی نیست یعنی اگر کارگری به کاری گرفته شد و به صورت کتبی قراردادی نوشته نشد بدان معنی نیست که قانون اعتباری برای ارتباط آنها قائل نیست بلکه در قرارداد کتبی وضعیت دو طرف مشخص تر و قرار آنها عملی تر است. در حقیقت قرار داد کار از “عقود رضایی که ناشی از قصد نتیجه است ” می باشد. موارد ذکر شده در قرارداد کار فیمابین طرفین، از حداقل تسهیلات و شرایطی که در قانون ذکر شده، نمی تواند کمتر باشد یعنی نمی توان حقوق کارگر را از حداقلی که قانون تعیین کرده، کمتر کرد. هر چند که در قرارداد رضایت و اختیار طرفین وجود دارد اما به طور کامل، طرفین اختیار ندارند و قانون و قدرت عمومی در مرحله عقد قرارداد و در زمان اجرا، بر آن نظارت دارد. در واقع قانون گذار بر روابط طرفین نظارت کامل دارد و آنها نمی توانند بر خلاف قانون و قدرت عمومی قراردادی را منعقد و اجرا کنند.

شرط اهلیت

شرط اهلیت بلوغ، عقل، و رشد می باشد. در قانون مدنی سن بلوغ برای پسران پانزده سال و دختران نه سال قمری تعیین شده و قانون کار، به کار گرفتن افراد کمتر از پانزده سال را مجاز نمی داند. شرط دیگر عقل است و مطابق قانون “جنون موجب حجر است”. دو نوع مجنون وجود دارد دائمی و ادواری. قانون مدنی، مجنون دائمی و مجنون ادواری (در حالت جنون) را از تصرف در اموال خود منع کرده است و اعمال حقوقی مجنون ادواری را در حالت هوشیاری، قبول دارد. مورد دیگر رشد است به معنی رفتار عاقلانه فرد با اموال خویش. شخصی که رشد نکرده و به اصطلاح سفیه خوانده می شود از نظر عقلی و روانی، سالم است اما در اموال خود عاقلانه تصمیم نمی گیرد و ممکن است در معاملات فریب بخورد و بدین منظور قانون گذار برای صحت معاملات او ولی و قیم را لازم می داند.

اهمیت مزد

مزد بر معادلات اقتصادی تاثیر فراوانی دارد زیرا وقتی دستمزدهای کارگران بالا می رود هزینه های تولید نیز بالا می رود چون مزد کارگر هم جزء هزینه های تولید محسوب می شود و با بالا رفتن دستمزدها، قیمت کالاها هم بالا می رود و تورم را به همراه می آورد. با بالا رفتن دستمزدها، مصرف بیشتر می شود و کارفرمایان به تولید بیشتر متمایل می شوند و کارکنان بیشتری استخدام می کنند در نتیجه نرخ بیکاری کاهش می یابد. با تولید بیشتر، فروش افزایش می یابد و سود بیشتری عاید کارفرمایان می شود، در آنطرف، کم شدن دستمزدها، باعث بی علاقگی و عدم دلبستگی کارگران به کار می گردد. به علت درآمد کم، قدرت خرید آنها کاهش یافته و کالاهای کمتری می خرند در نتیجه منجر به رکود بازار می شود. از نظر اجتماعی، کارگر دارای یک شخصیت اجتماعی است باید زندگی او تامین باشد و مانند هر شهروند دیگر محترم شمرده شود و بتواند به جنبه های گوناگون حیات بشری بپردازد. از اینرو باید مزد مناسبی داشته باشد. کارگران هر چه از رفاه نسبی بیشتری برخوردار باشند فرصت و توان بیشتری برای پرداختن به مسائل فرهنگی خواهند داشت که موجب رشد شخصیت خود و خانواده خود و موقعیت اجتماعی خود می شوند در صورتیکه کمبود درآمد مناسب ومزد کم، آنها را از رشد فرهنگی، اجتماعی، روانی، فکری و حتی جسمی دور می سازد که اثراتش در اجتماع نامطلوب خواهد بود. از نظر سیاسی، داشتن مزد مناسب و رفاه نسبی، علاقه مندی کارگر به کار را به همراه دارد علاقه و رضایتمندی او، بهره وری را افزایش داده و موجب سهولت کار در کارهای عظیم کشور می گردد. در مقابل ناراحتی و عدم رضایت کارگران از بی توجهی و سخت گیری های بی مورد، اعتصاب و اعتراض آنها را به همراه خواهد داشت.