کلاهبرداری در خریدوفروش خودرو معمولاً با سوءاستفاده از اعتماد خریدار، عجله برای انجام معامله، مدارک ناقص یا پیشنهاد قیمت وسوسه‌کننده انجام می‌شود. بعضی از کلاهبرداران حتی خودرو و مدارک واقعی دارند، اما مشکل در مالکیت، نحوه دریافت پول یا انتقال سند است.

اگر قصد خرید ماشین دارید، مهم‌ترین نکته این است: قبل از احراز هویت مالک، بررسی خودرو و اطمینان از امکان انتقال قانونی آن، پول کامل را پرداخت نکنید.

روش‌های رایج کلاهبرداری در فروش خودرو

 

۱. آگهی جعلی و بیعانه

خودرویی با قیمت پایین‌تر از بازار آگهی می‌شود. فروشنده می‌گوید مشتری زیاد دارد و باید سریع بیعانه بدهید؛ بعد از واریز پول، ناپدید می‌شود یا برای هزینه‌های دیگر پول می‌خواهد.

 

 

۲. فروش خودروی متعلق به شخص دیگر

فردی خودرو را می‌فروشد که مالک قانونی آن نیست یا اجازه فروش ندارد. داشتن مدارک خودرو به‌تنهایی اثبات مالکیت قانونی نیست.

 

 

 

۳. دست‌کاری هویت خودرو

شماره پلاک یا شماره شناسایی خودرو (VIN) جعل یا کپی می‌شود تا خودروی سرقتی با هویت خودروی دیگری فروخته شود.

 

 

 

۴. دست‌کاری کیلومتر یا پنهان‌کردن سابقه خودرو

کارکرد خودرو کمتر از مقدار واقعی نشان داده می‌شود یا تصادف سنگین، خسارت قبلی و مشکلات فنی مهم پنهان می‌ماند.

 

 

 

 

۵. رسید پرداخت جعلی

خریدار یا واسطه تصویر رسید بانکی جعلی نشان می‌دهد و اصرار می‌کند خودرو را تحویل بگیرد، درحالی‌که پول واقعاً به حساب شما نرسیده است.

این روش‌ها در معاملات خودرو گزارش شده‌اند؛ برای نمونه، پلیس بریتانیا درباره بیعانه‌های جعلی، خودروهای دارای هویت کپی‌شده و خطر پرداخت پیش از مشاهده خودرو هشدار داده است.

چطور از خودتان محافظت کنید؟

• خودرو را حضوری ببینید و با مدارک تطبیق دهید.

• هویت فروشنده و اختیار قانونی او برای فروش را بررسی کنید.

• پیش از پرداخت، کارشناسی فنی و بررسی سوابق خودرو انجام دهید.

• به فشارهایی مثل «همین الان پول بده، مشتری دیگری دارم» تسلیم نشوید.

• پول را به حساب شخصی واریز کنید که هویتش با فروشنده و قرارداد قابل تطبیق باشد؛ اگر شخص دیگری پول می‌گیرد، دلیل و اختیار او را بررسی کنید.

   

راهنمای عملی خرید خودرو از شخص در ایران

برای خرید مستقیم از مالک، بهتر است معامله را طوری پیش ببرید که پول، خودرو و مدارک در یک فرایند قابل‌پیگیری مبادله شوند؛ نه اینکه ابتدا پول را کامل بدهید و بعد امیدوار باشید فروشنده برای انتقال سند حاضر شود.

۱. شگردهای مهم کلاهبرداران و راه مقابله با آن‌ها

پلیس آگاهی نیز درباره وعده خودرو زیر قیمت بازار و گرفتن پیش‌پرداخت هشدار داده است.

۲. قبل از پرداخت حتی یک مبلغ قابل‌توجه، این موارد را بررسی کنید

• هویت و مالکیت: مشخصات کارت ملی فروشنده را با مدارک خودرو تطبیق دهید. اگر مالک در معامله حضور ندارد، صرف داشتن یک وکالت‌نامه یا تصویر مدارک را کافی ندانید.

• اصالت خودرو: شماره شاسی (VIN)، شماره موتور و سایر مشخصات شناسایی را با مدارک تطبیق دهید. هرگونه مغایرت را پیش از معامله از مرجع مربوط پیگیری کنید.

• وضعیت حقوقی و انتظامی: امکان انتقال، توقیف یا محدودیت قانونی خودرو و بدهی‌های مربوط را بررسی کنید.

• سلامت خودرو: خودرو را به کارشناس مستقل و مورد اعتماد خودتان بسپارید؛ کارشناس معرفی‌شده از طرف فروشنده به‌تنهایی کافی نیست.

• قیمت واقعی: قیمت چند خودروی مشابه را مقایسه کنید. تخفیف غیرعادی همراه با عجله برای گرفتن بیعانه، علامت هشدار است.

توصیه‌های پلیس راهور نیز بر احراز مالک واقعی، بررسی اعتبار وکالت‌نامه و استعلام وضعیت خودرو تأکید دارد.

۳. قرارداد را چطور تنظیم کنید که در آینده گرفتار نشوید؟

در مبایعه‌نامه این موارد را به‌صورت روشن بنویسید:

• مشخصات کامل خریدار و فروشنده مطابق مدارک هویتی.

• مشخصات دقیق خودرو، از جمله پلاک، شماره شاسی، شماره موتور، مدل و رنگ.

• قیمت کل معامله، مبلغ پیش‌پرداخت، مانده پول و روش پرداخت هر بخش.

• تاریخ و محل تحویل خودرو و زمان مراجعه برای تعویض پلاک.

• اظهارات فروشنده درباره مالکیت، نداشتن منع انتقال و وضعیت تصادف، رنگ‌شدگی و عیوب مهم خودرو.

• مسئولیت بدهی‌ها، خلافی‌ها و هزینه‌های انتقال طبق توافق طرفین.

• تکلیف معامله و وجه پرداختی در صورت وجود مغایرت اساسی در مدارک، کشف مشکل حقوقی یا حاضرنشدن فروشنده برای انتقال.

• وجه التزام مشخص و متناسب برای تخلف از تعهدات، در صورت توافق طرفین.

قرارداد دقیق می‌تواند اثبات حقوق شما را آسان‌تر کند، اما به‌تنهایی مانع وقوع کلاهبرداری نمی‌شود.

۴. روز معامله پول را چگونه پرداخت کنید؟

در رویه نقل‌وانتقال خودرو، تعویض پلاک مرحله مهمی است و مقررات ماده ۲۹ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی نیز در این زمینه مطرح است. درباره لزوم و نحوه تنظیم سند دفترخانه‌ای، متناسب با وضعیت معامله و مقررات جاری از مرجع رسمی یا وکیل استعلام بگیرید.

۵. این رفتارها را جدی بگیرید

اگر فروشنده یکی از این کارها را انجام داد، معامله را متوقف کنید تا موضوع روشن شود:

• می‌گوید «پول را بده، تعویض پلاک را بعداً انجام می‌دهیم».

• مالک مندرج در مدارک نیست و توضیح مستند و قابل‌بررسی ندارد.

• اجازه کارشناسی مستقل یا بررسی شماره شاسی را نمی‌دهد.

• اصرار دارد پول را به حساب دوست، بستگان یا فرد دیگری واریز کنید.

• از نوشتن قرارداد دقیق یا ثبت وضعیت واقعی خودرو خودداری می‌کند.

• برای پرداخت فوری بیعانه با تهدید به فروش خودرو به دیگری، شما را تحت فشار می‌گذارد.