88951171-72
  • دکتر مهرداد طالبی
  • ساعت ملاقات 14 الی 20
  • 88951171-72
  • 09121891506
  • mehrdadtalebi.ir
قبول پرونده های طلاق , مهریه, نفقه , جهیزیه , حضانت ,اجرت المثل ,اجاره ,قرارداد , بیع ,تنظیم قرارداد , تنظیم دادخواست , محاسبه مهریه به نرخ روز ,شکایت دیه , شکایت از سازمانهای دولتی , دیوان عدالت , انحصار وراثت , قرارداد صلح ,تنظیم وصیت نامه , هبه ,ابقاع ,عقد , اقاله , معوض و ...

طبق مواد قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران هر انسان اعم از زن و مرد از اهلیت تمتع برخوردار است یعنی می تواند دارای حق شود از جمله این حقوق آن است که می تواند مالک مال شود و هرگونه تصرفی را در امور مالی خود بنماید مگر آنکه دیوانه، سفیه و یا غیر رشید باشد و از این جهت هیچ تفاوتی بین زن و مرد نمی باشد از جمله این حقوق مالی مهریه است که عبارت از مالی است که مرد هنگام ازدواج با زن به او می دهد.

تعریف مهریه چیست؟

مهر مالی است که به هنگام عقد نکاح برای ضوابط شرع و رسم و عادت از طرف مرد به زن پرداخت می گردد و صداق – صداقیه، کابین و فرض هم نامیده می شود. مهریه عندالمطالبه است یعنی به محض انعقاد عقد نکاح زوجه مالک مهر می شود و این مالکیت نسبت به نصف مهر مستقر و در نیمی دیگر متزلزل است.

 تفاوت مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه  چیست

هرگاه برای پرداخت مهریه، زمان و اجل معین نشده باشد، مهریه‌عندالمطالبه است. دراین صورت به محض عقد، زن مالک مهر است و هر زمان که بخواهد می‌تواند مهریه‌ی خود را مطالبه کند، اما در مهریه عندالاستطاعه، زمان پرداخت مهریه. زمانی است که زوج، توانایی و استطاعت پرداخت را داشته باشد، پس پرداخت آن منوط به استطاعت، زوج است. البته زوجین می‌توانند به صورت موجل نیز مهریه را تعیین کنند که در اینصورت پرداخت مهریه در زمان مقرر مورد توافق بایستی باشد و قبل از آن زوج حق مطالبه ندارد.

به عمده تفاوت بین مهریه عندالمطالبه و عند الاستطاعه بشرح ذیل جهت بهره برداری شما اشاره می گردد:
۱- بار اثبات مطالبه در دین عندالمطالبه و بار اثبات استطاعت در دین عندالاستطاعه با زوجه است. همچنین بار اثبات اعسار از پرداخت در مهریه عندالمطالبه با زوج و در مهریه عند الاستطاعه با زوجه است. عمده تأثیر تعیین مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه در همین، بار اثبات است. ۲ ‍ـ در صورت تقاضای زوجه اموال در دسترس زوج توقیف می‌گردد؛ زیرا داشتن مال برای زوج دلیل استطاعت زوج به نحو کلی یا جزئی است. بنابراین شرط استطاعت ثابت میشود. در مورد مهریه عندالمطالبه که مطالبه زوجه شرط لازم‌التأدیه شدن آن میشود، درصورتی که زوجه قبلا مطالبه ننموده باشد، تقاضای توقیف مال در دسترس از سوی زوجه عنصر مطالبهرا محقق می‌سازد. ۳ ‍ـ امکان اجرای ماده (۲) قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی و بازداشت زوج مدیون بر اساس درخواست زوجه در مورد مهریه عندالاستطاعه عملاً محقق نمی‌گردد. زیرا مطابق این ماده جواز بازداشت زوج در صورتی محقق میشود که ثابت شود، علی‌رغم استطاعت و مطالبه زوجه، زوج از پرداخت امتناع می‌کند. در واقع استطاعت از طریق معرفی اموال زوج، ثابت می‌شود. در این صورت مطابق ماده ۲ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی امکان درخواست بازداشت زوج مدیون وجود ندارد؛ زیرا این ماده شرط درخواست بازداشت زوج را عدم دسترسی به اموال محکوم‌علیه مقرر نموده است، در این ماده آمده: <… چنانچه مالی از او در دسترس باشد آن را ضبط و به میزان محکومیت از مال ضبط شده استیفاء می‌نماید و در غیر این صورت بنا به تقاضای محکوم‌له، ممتنع را در صورتی که معسر نباشد تا زمان تأدیه حبس خواهد کرد>.
اما در مورد مهریه عندالمطالبه در ماده ۲ آمده: <همانند دین حال یا دین مؤجل حال شده در صورت پیدا شدن اموال در دسترس زوج از محل آن استیفاء دین می‎شود و در غیر این صورت بنا به تقاضای زوجه، زوج مدیون چنانچه معسر نباشد تا استیفاء مهریه بازداشت می‌شود>. بنابراین اثبات اعسار میتواند مانع بازداشت زوج گردد.

مهر الزاماً باید وجه نقد باشد؟

 به موجب قانون مدنی ایران، هر چیزی که مالیت داشته باشد و قابل تملک باشد می تواند موضوع   مهریه قرار گیرد مثل: وجه نقد، طلا، نقره، زمین، خانه، اتومبیل و غیره. در صورتی که مهریه مال غیرمنقول و متعلق به غیر باشد باید هنگام وقوع عقد یا پیش از آن، به زوجه انتقال یابد.

 اگردر عقد ازدواج مهر تعیین نشده باشد چه می شود؟

 اگر در قرارداد ازدواج مهریه ذکر نشده یا عدم مهر شرط شده باشد، عقد ازدواج درست است و طرفین می توانند بعد از عقد در مورد مهر توافق نمایند. اما اگر پیش از توافق در مورد مهـریه، بین آن ها نزدیکی واقع شود، زوجه فقط می تواند مهر المثل مطالبه کند.

  اگر در عقد مهریه ذکر نشده باشد و زن و شوهر پیش از نزدیکی جدا شوند، زن مستحق مهریه است؟

  هرگاه در هنگام ایجاد عقد، مهریه ذکر نشده باشد و زن و شوهر پیش از نزدیکی از یکدیگر جدا شوند، زن مستحق مهریه خواهد بود ولی در این حالت مهر المثل به مهر المتعه مبدل خواهد شد.

 هرگاه مهریه معین شده باشد (مهر المسمی) و زن و شوهر پیش از نزدیکی از هم جدا شوند زن مستحق     چه مقدار از مهریه خواهد بود؟

 زوجه فقط می تواند نیمی از مهر المسمی را مطالبه کند.

تعدیل مهریه چیست؟  

در قانون قدیم مهریه قابل تعدیل نبود ولی در حال حاضر به نرخ روز ارزیابی می شود.

 در صیغه و ازدواج موقت آیا تعیین مهریه لازم است؟ بدون مهریه عقد صحیح می باشد یا خیر؟

ذکر مهریه در ازدواج موقت شرط است، پس اگر اخلال به آن نماید باطل است.
و معتبر است که مهر مالیّت داشته باشد، … و معتبر است که با کیل یا وزن در مکیل و موزون، و با شمردن در معدود؛ و با مشاهده یا وصفی که رافع جهالت باشد، معلوم باشد. و مقدار آن بستگی به رضایت طرفین دارد؛ کم باشد یا زیاد.»

در ازدواج موقت، زن و مرد باید قبل از جاری نمودن عقد ازدواج، مهریه را با رضایت و توافق هم معلوم کرده و در عقد ذکر نمایند؛ و الا ازدواجشان باطل است.
میزان مهریه و کم و زیاد بودن آن بستگی به رضایت زن و مرد دارد؛ و هر عین، منفعت، عمل و حقی که مالیّت داشته باشد را می توان معلوم کرد و مهریه قرار داد.
روش معلوم کردن آن چه مهریه قرار داده می شود، مختلف می باشد. که در متن تحریر به وضوح آمده است. به هر حال نکته مهم آن است که: مهریه نباید مبهم و مجهول باشد.

 درخواست مهریه قبل از عروسی و  دخول؟

زوجه میتواند قبل از ازدواج و دخول مهریه خود را مصالبه نمایید و از حق حبس خود استفاده نمایید تا پرداخت مهریه و یا تقسیط ان که به ان حق حبس گویند که مفهوم ان ای است مادامی که مهریه به زن پرداخت نگردیده است زن میتواند به وضایف زناشوئی خود عمل نکرده و تمکین ننماید.

تکلیف پرداخت مهریه در صورت فسخ نکاح و فرق آن با حالت طلاق چیست؟

قانون مدنی از ماده ۱۱۲۱ الی ۱۱۳۲ به فسخ نکاح تخصیص داده شده است و عیوب مرد و زن که حق فسخ نکاح برای طرفین ایجاد می کند، کاملاً عنوان شده است. اما موضوعی که بسیار اهمیت دارد «تکلیف مهریه» در فسخ نکاح و افتراق آن با طلاق است. مثلاً: مردی با زنی ازدواج می کند بعد متوجه عدم بکارت زوجه می شود، یا مورد دیگر، مردی در زمان ازدواج زوجه ای را انتخاب می کند که سالم بوده ولی بعد از ازدواج متوجه جنون وی می شود حال چه قبل از ازدواج هم مجنون بوده و از وی مخفی کرده باشند و یا بعد از عقد مجنون شده باشد- چه به صورت ادواری و چه به صورت دائمی- و مثال های بسیار از این تعداد… اما بسیاری از مردم فکر می کنند که اگر در موارد اشاره شده در قانون مدنی تقاضای فسخ عقد نکاح را بدهند از پرداخت مهریه معاف می شوند. در صورتی که قانون بر خلاف این عقیده است. ماده ۱۱۰۱ قانون مدنی اشعار می دارد: «هرگاه عقد نکاح قبل از نزدیکی به جهتی فسخ شود زن حق مهریه ندارد، مگر در صورتی که موجب فسخ عنن باشد که در این صورت با وجود فسخ نکاح، زن مستحق نصف مهر است.» در این ماده اعلام شده که اگر زن باکره باشد در صورت فسخ، مهریه به وی تعلق نمی گیرد مگر اینکه مرد بیماری عنن (ناتوانی جنسی) داشته باشد که در این صورت نصف مهریه به وی تعلق می گیرد. حال اگر زن باکره نباشد هرگونه موارد فسخ اگر شامل زوج شود، باز هم می بایست مهریه زوجه را پرداخت کند. زوجه نیز اگر مطرح کننده دعوی فسخ عقد باشد با توجه به بیماری های مندرج در قانون مدنی در صورتی که باکره نباشد می تواند تمام مهریه خود را نیز همراه فسخ نکاح دریافت کند. تنها فرقی که فسخ نکاح با طلاق دارد اینکه اگر زوجه در زمان باکره بودن تقاضای طلاق دهد یا زوج در زمان باکرگی زوجه را مطلقه کند می بایست نصف مهریه پرداخت شود اما در فسخ نکاح اگر زوجه باکره باشد مهریه ای به وی تعلق نمی گیرد. اما در صورت عدم بکارت زوجه چه در طلاق و چه در فسخ نکاح هیچ تفاوتی در پرداخت مهریه نیست و تمام مهریه می بایست پرداخت شود. چون بسیاری از افراد به این تصور که چون موارد فسخ نکاح در زوجه آشکار شده قادر هستند که از فسخ نکاح استفاده نمایند و از پرداخت مهریه به زوجه رهایی یابند. در صورتی که فقط باکره بودن زوجه است که موجبات رهایی از پرداخت مهریه را در فسخ نکاح فراهم می کند، اما اگر زوجه باکره نباشد حال اگر مجنون باشد یا بیماری های دیگری از قبیل قرن، جذام، برص، افضاء، زمین گیری و نابینایی از هر دو چشم داشته باشد مرد اگر بخواهد نکاح را فسخ کند (با دارا بودن شرایط) می بایست تمام مهریه همسرش را پرداخت نماید. ابتدا به نظر می رسد بهتر است در صورت (عدم بکارت زوجه) زوج همیشه مطابق ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی از خواسته طلاق استفاده کند تا از فسخ نکاح و در این باب دیگر نیاز نیست که به بیماری های فوق الاشعار در دادگاه اشاره نماید، یا اقدام به اثبات تدلیس در دادگاه کند و دلیل ارائه دهد. چون در هر دو حالت می بایست تمام مهریه را پرداخت کند، این موضوع از مفهوم مخالف ماده ۱۱۰۱ برداشت می شود. اما به این راحتی ها هم نیست این فقط در باب (مهریه) است. اگر زوجه بخواهد عقد نکاح را فسخ کند در صورت بکارت زوج هیچ مهریه ای پرداخت نمی کند و در صورت عدم بکارت زوج تمام مهریه را پرداخت می کند اما در خصوص طلاق اگر زوج بخواهد زوجه را مطلقه نماید در صورت بکارت نصف مهریه و در صورت عدم بکارت ۱- تمام مهریه ۲- اجرت المثل ایام زندگی ۳- در صورت دارا بودن شرایط، نصف دارایی ۴- نفقه معوقه و دوران عده را نیز باید همراه مهریه بدهد.

آیا بعد از مرگ زوجه،والدین وی می توانند ادعای مهریه دخترشان را داشته باشند؟(مهریه پس از مرگ زن)

مهریه مانند دیگر حقوق مالی به ارث می رسد، اگر زن در دوران زندگی مهریه خود را نگرفته و نبخشیده باشد،پرداخت این حق مالی بر عهده شوهر است و در صورتی که زن فوت کند این حق به ورثه او می رسد.

 در روایتی از امام صادق (ع)  پرسیده شد که:« چه می‌فرمایید در مورد مردی که با زنی ازدواج نموده و مهریه را نیز معین کرده ولی (قبل از دخول) می‌میرد؟ ایشان فرمودند: زن، مالک نصف مهریه بوده و از هر چیزی از زوج ارث می‌برد و اگر زن هم بمیرد، حکم همین است. »

 بنابراین زن و ورثه او؛ اگر در ایام زناشویی دخول انجام نشده است مالک نصف مهریه اند و اگر دخول انجام شده است،مالک تمام مهریه اند ولی باید توجه داشت که یکی از ورثه های زن، شوهر و فرزندانش می باشند که آنان بعلاوه والدین زن از مهریه ارث می برند.

 مهریه زن پس از فوت شوهر  

 شاید خیلی  از مردم تصور کنند بعد از فوت زوج ( شوهر) ، مطالبه مهریه غیر ممکن است و زوجه ( زن) دیگر نمی تواند مالک مهریه مندرج در عقد نامه ازدواج  باشد وآن را مطالبه کنددر حالی که این تصور اشتباه است و مقنن می گوید اگر  زنی پس از  مثلا سه سال از تاریخ فوت همسرش می خواهد مهریه خود را مطالبه کند این امکان وجود دارد که در این راستاچند نکته دارای اهمیت است.

 یکی از محل‌های ایجاد فشار و اختلاف هم مهریه است که زنان بسیاری را درگیر کرده، ولی قانون در هر موردی پیش‌بینی‌هایی دارد که می‌تواند تا حدی از فشار اختلافات بکاهد.

 فرض کنیم زنی پس از ۲ سال از تاریخ فوت همسرش می‌خواهد مهریه خود را مطالبه کند، آنچه مسلم است این دعوی باید به طرفیت ورثه متوفی که ترکه (اموال بجا مانده از متوفی)‌ را پذیرفتند در دادگاه طرح و اقامه شود.

 حالا این سوال مطرح می‌شود که دادگاه در موردی که مهریه زن وجه رایج است (نه سکه یا اموال منقول و غیرمنقول)‌ براساس شاخص سال فوت شوهر باید مهریه را محاسبه کند یا به نرخ روز و سال مطالبه مهریه؟

 برابر ماده ۳ آیین‌نامه اجرایی قانون الحاق یک تبصره به ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی در مواردی که مهریه زوجه باید از ترکه زوج متوفی پرداخت شود تاریخ فوت مبنای محاسبه قرار می‌گیرد.

 رابطه مهریه ونفقه چیست؟

 هر چند یکی از شرایط دریافت نفقه به عنوان یکی از حقوق مشروع زوجه این است که ناشزه نباشد یعنی وظایف زناشویی خود را کاملاً ایفا نماید لکن چنانکه می‏دانیم گاه زوجه حق دارد به دلیل اینکه زوج حق دیگر او را که عبارت است از مهریه، پرداخت نمی‏کند از ایفای وظایفی که در مقابل شوهر دارد خودداری کند.

 به عبارت ساده ‏تر زوجه حق دارد و می‏تواند اگر زوج (شوهر) از پرداخت مهریه استنکاف می‏ورزد، او هم تمکین نکرده و وظایف خود را در مقابل شوهر انجام ندهد و این حق زوجه هم در فقه امامیه و هم در قانون موضوعه ایران  مورد تصریح قرار گرفته است (بنگریده ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی) بنابراین خودداری زن در این مواقع  نباید مانع  دریافت نفقه‏اش شود و شوهری که در این موارد نفقه زوجه را نمی‏پردازد باید مجازات شود چرا که حق همسر خود را نمی‏پردازد و همسر او یعنی زوجه هیچ گناهی مرتکب نشده زیرا برای کار خود دلیل قانونی و شرعی دارد و این حق او می‏باشد.

 لکن  قانون‏گذار ایرانی بر خلاف فقه امامیه تنها مجازات مرتکب را در برخی از حالات ترک عمدی نفقه مجاز شمرده است و شرط مجازات شوهر در موضوع مورد بحث در این مقاله وجود ندارد!!

 به بیان ساده همانطور که در رأی وحدت رویه هیأت عمومی دیوان عالی کشور در سال ۱۳۸۷ مقرر گردید قانون گذار ایرانی نخواسته و نمی‏‏خواهد مجازات کند شوهری را که نه نفقه زوجه را می‏پردازد و نه مهریه او را!

 و این به دلیل عدم متابقت کامل قانون جزایی از فقه امامیه است که باید هر چه زودتر رفع شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code

تابعیت
اعسار
مهریه
حقوق خانواده
نظر سنجی

ایا این سایت نیاز شما را مرتفع نموده است ؟

View Results

Loading ... Loading ...
وکیل پایه یک
تقویم
آمار سایت
  • 1
  • 34
  • 21
  • 391
  • 193
  • 62,562